Projektligji "Për disa shtesa dhe ndryshime në ligjin nr. 20/2020 "Për përfundimin e proceseve kalimtare të pronësisë në Republikën e Shqipërisë"

Ju lutem krijoni me shume lehtesira me oborret qe jane ne vazhdimesi te shtepiave te ndertuara perpara viteve 1991.
Kam rastin kur mu ka prishur 50% e shtepise te ndertuar para 1991 per interes publik dhe nuk marr dot pronesine e oborrit me arsyen sepse nuk e ke shtepine e plote. Nuk quhet banese apo interpretime te tilla.
Sepse ligji aktual per oborret ne perdorim duhet qe banesa te kete funksion banimi.
Jemi ne proces gjygjesor me ATP per kete oborr dhe nuk merr fund kurre ky proces.
Te jepet nje lehtesi per ndertim ne kete siperfaqe pavarsisht se ceshtja vazhdon ne gjykate.
Perfituesi mund te jete shteti ose poseduesi sipas vendimit te gjykates.

Ju lutem na jepni nje zgjidhje kemi 35 vite qe presim.

Ju faleminderit!

Ju lutem të parashikohen më shumë lehtësi ligjore për oborret në përdorim, të cilat janë në vazhdimësi funksionale me banesa të ndërtuara përpara vitit 1991.

Në rastin tim konkret, rreth 50% e banesës së ndërtuar përpara vitit 1991 është prishur për shkak të një shpronësimi për interes publik. Për këtë arsye, aktualisht nuk mund të përfitoj kalimin në pronësi të oborrit në përdorim, me argumentin se banesa nuk ekziston më e plotë apo se pjesa e mbetur nuk konsiderohet më si banesë me funksion të plotë banimi.

Mendoj se kjo situatë krijon një padrejtësi, pasi zvogëlimi i sipërfaqes së banesës nuk ka ardhur si pasojë e veprimeve të poseduesit, por si rezultat i ndërhyrjes së shtetit për interes publik. Për këtë arsye, poseduesi nuk duhet të humbasë mundësinë për të përfituar pronësinë mbi oborrin që historikisht ka qenë në përdorim të banesës.

Për këtë sipërfaqe jemi prej vitesh në proces gjyqësor me Agjencinë e Trajtimit të Pronave (ATP), ndërkohë që procesi vazhdon të zgjasë pa një zgjidhje përfundimtare.

Do të ishte e nevojshme që ndryshimet ligjore të parashikonin një zgjidhje edhe për raste të tilla, për shembull duke lejuar vijimin e procedurës së kalimit në pronësi ose të së drejtës për zhvillim/ndërtim mbi këtë sipërfaqe edhe kur çështja e pronësisë është në proces gjyqësor, duke respektuar më pas vendimin përfundimtar të gjykatës. Në varësi të këtij vendimi, përfitues i së drejtës së pronësisë do të jetë shteti ose poseduesi.

Ju lutem të merret në konsideratë kjo kategori rastesh dhe të krijohet një mekanizëm ligjor që u jep zgjidhje familjeve që kanë pritur prej dekadash për rregullimin e statusit të pronës së tyre.

Në rastin tonë, kjo situatë vazhdon prej rreth 35 vitesh dhe kemi nevojë për një zgjidhje të drejtë dhe përfundimtare.

Ju faleminderit për shqyrtimin e kësaj kërkese.

Familja ime ka aplikuar për legalizim që në vitet 2005–2006 për një objekt të ndërtuar mbi tokën e një pronari tjetër. Në këtë objekt banojnë dy familje me certifikata familjare të veçanta dhe ushtrohet aktivitet ekonomik. Pas vdekjes së babait, të drejtat e tij i kemi trashëguar unë, nëna dhe vëllai.

Shqetësimi im kryesor lidhur me nenin 6 të projektligjit, që ndryshon nenin 29, është kushtëzimi i legalizimit me pranimin paraprak të strehimit sipas normave për familjet e pastreha, nëse nuk arrihet marrëveshje me pronarin ose investitorin.

Ky mekanizëm krijon një pabarazi në negociatë. Investitori mund të mos ketë interes të ofrojë më shumë se norma e strehimit, ndërsa familja përballet me përjashtimin nga legalizimi nëse nuk pranon deklaratën paraprake. Kështu, minimumi i strehimit rrezikon të kthehet në tavanin praktik të kompensimit, pa marrë parasysh sipërfaqen e ndërtesës, investimin familjar dhe humbjen e ambienteve të biznesit.

Për të mbrojtur familjet në këtë situatë, propozoj:

1. Legalizimi të mos kushtëzohet me pranimin paraprak të një kompensimi ende të papërcaktuar. Refuzimi i këtij pranimi të mos sjellë përjashtim nga legalizimi kur plotësohen kriteret e tjera ligjore.

2. Kompensimi të mbështetet në vlerësim të pavarur. Ligji të përcaktojë kritere transparente për vlerësimin e ndërtesës dhe të drejtave mbi të, duke veçuar truallin që i përket pronarit tjetër. Kompensimi të mos jetë më i ulët se vlera e përcaktuar sipas këtyre kritereve. Strehimi i përshtatshëm të mbetet garanci minimale për familjet që zhvendosen.

3. Të njihen familjet që banojnë realisht dhe veçmas në objekt. Trajtimi të mbështetet në banimin e provuar dhe dokumentacionin familjar, duke respektuar edhe të drejtat e trashëgimtarëve. Përbërja familjare të përditësohet deri në zhvendosje dhe në llogaritje të përfshihen të gjithë fëmijët, pavarësisht moshës.

4. Ambientet e biznesit të kenë trajtim të shprehur në ligj. Të përcaktohet kompensimi për këto ambiente, shpenzimet e zhvendosjes dhe ndërprerjen e dokumentuar të aktivitetit ekonomik.

5. Përpara lirimit ose prishjes të sigurohen garanci konkrete. Të përcaktohen banesat zëvendësuese, sipërfaqet neto, pronësia, afatet e dorëzimit, pagesa e qirasë gjatë pritjes dhe garancia financiare për përmbushjen e detyrimeve. Marrëveshja e parashikuar në nenin 5 të mos sjellë mbylljen e dosjes pa garantuar juridikisht këto të drejta.

6. Mosmarrëveshjet të kenë shqyrtim të pavarur dhe mbrojtje gjyqësore efektive, përfshirë mundësinë e pezullimit të prishjes kur rrezikohet dëm i pakthyeshëm. Për dosjet e vjetra të parashikohen garanci kalimtare që mbrojnë të drejtat e fituara dhe marrin parasysh pritjen e gjatë për vendimmarrje.

Kërkoj që këto garanci të përcaktohen shprehimisht në ligj. Zhvillimi i zonës duhet të realizohet duke respektuar pronarin e truallit, duke mundësuar investimin dhe duke siguruar trajtim të drejtë për familjet që kanë ndërtuar jetën dhe veprimtarinë e tyre aty.